كليفورد ادموند باسورث ( مترجم : فريدون بدره اى )

89

سلسله هاى اسلامى جديد : راهنماى گاهشمارى و تبارشناسى ( فارسى )

212 / 827 به بعد فتح كردند و پيروزى آن‌ها با تسخير تائورمينا در 289 / 902 به اوج خود رسيد . اغلبيان از جانب خود حكمرانانى بر جزيره برگماشتند ، هم‌چنان‌كه جانشينان آن‌ها در شمال افريقا پس از 296 / 909 يعنى فاطميان ( بنگريد به شمارهء 27 ) همين كار را كردند . دورهء طولانى حكومت حكمرانان كلبى بر صقليه با منصور ، خليفهء فاطمى شروع شد كه حسن بن على كلبى را به فرمانروايى آن‌جا گماشت ، ولى جانشينى آن‌ها در حكومت تا زمان معزّ خليفه فاطمى در 359 / 970 موروثى شناخته نمىشد . انتقال مركز قدرت فاطميان به مصر ، معنايش عملا براى كلبيان آزادى عمل بيشتر بود ؛ ولى آنان كماكان در وفادارى به مخدومان خويش استوار باقى ماندند و از آنان القاب افتخارى دريافت مىداشتند و نيز در مقابل فشار زيريان در شمال افريقا مقاومت مىكردند ( بنگريد به شمارهء 13 ) . كلبيان در دهه‌هاى نخستين حكمرانى خود با بيزانسىها مىجنگيدند و اغلب به كالابريا و ديگر بخش‌هاى زمينلاد ايتاليا يورش مىبردند و تا ناپل پيش مىتاختند . اما بعد از ح 421 / ح 1040 ، قدرت كلبىها بر اثر حملات بيزانسىها و نيز حملات دولت شهرهاى ايتاليا چون پيزا رو به افول نهاد . همه اين‌ها سبب شد كه حكومت اعراب در آن‌جا به صورت سلسله‌اى از طوايف منقسم شود ، درست مانند آن چه در اسپانيا رخ داده بود ( بنگريد به شمارهء 5 ) و اين راه را براى ظاهر شدن نورمان‌ها در 1060 و الحاق بعدى صقليه به جهان مسيحيت هموار ساخت . به نظر نمىرسد كه حكمرانان كلبى هرگز در صقليه به نام مخدومان خويش سكه ضرب كرده باشند ، اما نكتهء گمراه‌كننده اين است كه تعداد زيادى اوزان شيشه‌اى از اين دوره در صقليه پيدا شده است . شمارهء اين وزنه‌هاى بلورين يا شيشه‌اى بيش از اندازه‌اى است كه بتوان تصور كرد كه براى وزن كردن فلزات گرانبها به كار مىرفته‌اند . در نتيجه ، چنين حدس زده شده است كه اين وزنه‌هاى بلورين مىتوانند به جاى پول رايج محلى در معاملات كوچك به كار رفته باشند . كتابشناسى - زاخو ، 26 ، شمارهء 64 ؛ زامباور ، 67 - 69 . - دائرة المعارف اسلام ، ويرايش دوّم ، « كلبيان » ( ا . ريزيتانو ) ؛ « صقليه » ( ر . ترينى ، جى . اومان و و . گراسى ) . - M . Amari , Storia dei Musulmani di Sicilia , C . A . Nalino , Catania 1933 - 9 , II 241 - 490 . - عزيز احمد ، تاريخ صقليه مسلمان ، ادينبورگ ، 1975 ، 30 - 40 .